تدوین درس طراحی سبز برای دانشجویان مهندسی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه طراحی صنعتی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران.

2 مربی مرکز گرافیک مهندسی دانشگاه صنعتی شریف

چکیده

در قرن حاضر بشر با چالشهای زیادی رو‌بهرو شده است که یکی از آنها تخریب محیطزیست است. پدیده‌های مخاطره‌‌انگیزی نظیر افزایش گازهای گلخانه‌ای، شکاف لایة اُزن، پدیدة وارونگی هوا، بحران انرژی و رسیدن آسیبهای جدی به بوم سازگان جهانی از یک سو و رشد سریع فنّاوری و تولید انواع محصول در جهان از سوی دیگر به نظر می رسد که باید راهکارهای مناسبی برای تولید و مصرف و نیز کنترل و کاهش تأثیرات منفی بر روی محیط‌زیست ارائه شود. بررسی پیشرفتهای علمی و صنعتی در چند دهة اخیر نشان می‌دهد که مهندسان می‌توانند با ارائة راهکارهای مناسب اثر قابل‌ توجهی بر حفظ‌ محیط زیست داشته باشند. به همین خاطر، لازم است تمام مهندسان از تأثیرات بالقوة کار خود بر محیط‌ زیست آگاه گردند و همچنین دوره‌های آموزشی مختلفی برای تربیت مهندسان جوان صورت پذیرد. در این مقاله، ابتدا به اهمیت و ضرورت آموزش دانشجویان مهندسی برای رسیدن به طراحی پایدار اشاره شده است. سپس برنامه‌های آموزشی تعدادی از دانشگاههای معتبر دنیا در راستای حفظ محیط‌زیست مورد‌بررسی قرار گرفته‌اند و در نهایت با جمع‌بندی دوره‌های آموزشی مختلف و با استفاده از تجربیات نویسندگان این مقاله در برگزاری دوره‌ های مشابه، رویکرد مناسب بسته به نوع مسئلة انتخاب‌ شده و درسی به نام طراحی سبز برای دانشجویان مهندسی در دانشگاه صنعتی شریف تدوین و تعریف شده است. به‌طوری که دانشجویان در این درس با فرایند طراحی محصول با حداکثری بررسی اثرات منحصر‌ به‌ فرد زیست‌محیطی آن در تمام دوره عمر محصول آشنا خواهند شد.   

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developing Green Design Course for Engineering Students

نویسندگان [English]

  • Sarasadat Tejareh 1
  • mahdi mottaghipour 2
1 Department of Industrial Design, College of Art & Architecture, Tehran West Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Instructor, Engineering Graphics Center, Sharif University of Technology, Thehran, Iran.
چکیده [English]

In the current century, among many challenges facing the humanity, the environmental degradation can be pointed out as a salient one. On the one hand the environmental hazards such as the increase in of the greenhouse gases, global warming, ozone depletion, temperature inversion, energy crisis and the serious damage to the global ecosystem, and on the other hand the rapid technological development and diversity of products all over the world, necessitates a remedy to control and reduce the disastrous effects on the environment, rising from the growing production and consumption. A survey of scientific and industrial developments in the last few decades reveals that the environment can be remedied by the engineers’ effective solutions. That is why it is necessary for all engineers to be aware of their potential impacts on the environment; therefore the training courses seem to be quite necessary for young engineers. In this article the necessity of training the engineering students to achieve the sustainable design is firstly taken into consideration. Afterwards the curriculum of the world’s reputable universities regarding the environmental protection were studied. Summing up various training courses and applying the experiences of the writers out of similar courses, a proper approach, depending on the type of the matter is defined and a course called green design is developed for the engineering students of Sharif University of Technology. In this course, students will get familiar with the product design process and their maximum environmental effects throughout its life cycle.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • sustainable design
  • green design
  • product design
  • principles of Hannover
  • train engineers

­­­­ایتن، یوهانس (1372). طرح و شکل. ترجمه پیروز سیار. تهران: سروش.

­ارجمند، مهدی و دانشفر، محمد­امین)1392(. بررسی ضعف دانشجویان دورة کارشناسی رشتة مهندسی شیمی در یادگیری درس موازنه مواد و انرژی (مطالعه موردی دانشکده مهندسی شیمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گچساران). فصلنامه آموزش مهندسی ایران. 15(58) ،111-101

­اصل فلاح، مهدی (1383). طراحی سبز، زندگی سبز.  دستاورد، 10(19)، 23.

باقری، ابراهیم (1391). پایداری و شیوه های طراحی پایدار. دستاورد،22(31)، 8.

­تجاره، سارا­سادات­) 1392(. تفکر پروژه­ای برای مربیان. فصلنامه تحلیلی پژوهشی، چهار باغ. 5(12)، 20.

حجازی، جلال و غفاری، محمد­مهدی )1384(. ارکان نظام آموزشی مهندسی. فصلنامه آموزش مهندسی ایران. 7(28)، 134-94.

­علینقی­زاده، مهدی، افشاری، محسن و کیخاه، همتعلی(­1392). قوانین طراحی پایدار یکی از پایه­های اصلی معماری سبز. نشریه فنی ـ تخصصی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان. 23(3)، 69 ـ 64.

غفاری، محمد­مهدی و ظهور، حسن (1393). چشم­انداز جهانی چالشهای آموزش و پژوهش مهندسی و توسعة پایدار. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 16(63)، ۲۴-11.

قیابکلو، زهرا )1393(. تنظیم شرایط محیطی. تهران: جهاد دانشگاهی واحد صنعتی امیرکبیر.

­کارآموز، محمد و نظیف، سارا )1388(. آموزش مهندسی با نگاه به محیط­زیست: توسعة هالیستیک. فصلنامه آموزش مهندسی ایران. 11(43)، 28-13.

محمدی،مهدیوعزیزپور،فهیمه ­)1392(.ارزیابیتناسببرنامهدرسیتدوین­شدة زیست­محیطی در رشته­های مهندسی عمران، معماری و کشاورزی با معیارهای توسعة پایدار زیست­محیطی. فصلنامه آموزش مهندسی ایران. 15(59)،94-75.

ملکی­نیا،عماد، بازرگان، عباس،واعظی،مظفرالدینواحمدیان،مجید )­1393(. شناساییواولویت­بندی
مؤلفه­های دانشگاه پایدار. فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، 20(3)، 26-3.

Bould, Nicola L. (2007). Sustainable design education: students take charge of creating a clean, green university, Design studies. Education for Sustainability.

Curl M. R. M. and Diehl J. C. (2007). Design for sustainability a practical approach for developing economics. Delft University of Technology.

Diehl J. C, Boks C., and Wever R. (2006). Sustainable product design engineering and management education for industrial design engineering. 13th Cirp International Conference on Life Cycle Engineering.

Grasso, D. Burkins, M.B., Helble, J. and Martinelli, D. (2008). Dispelling the myths of  holistic engineering. The Magazine of Professional Engineers, 6(15)27-29,

Green engineering and sustainable design syllabus: http://environment.yale.edu/courses

/detail/885/

Green product development: Design for sustainability, syllabus: http://www.me.berkeley. edu/sites /default/files/graduate/current-syllabi/ME290H.pdf

harvard.edu/academics/courses/sustainable-product-design-innovation-ecosystem/14518

Hendrickson, Chris, Conway-Schempf, Noellette, Scott Matthews, H. and McMichael, F.C.  (2000). Green design educational modules and case studies. Proceedings of the American Society of Engineering Education Conference.

Lande, M., and Leifer, L. (2010). Difficulties student engineers face designing the future. International Journal of Engineering Education, 26(2), 271-277.

­Mader, Sylvia S. (2004). Biology. Mc Graw Hill, 8th edition, New York.

McDonough W. (2000). The Hannover principles design for sustainability. Prepared for EXPO, The World’s Fair Hannover, Germany.

Mebratu, D. (1998). Sustainability and sustainable development: Historical and conceptual review, Elsevier Impact Assesrev, 18, 493-520.

Robe, K.-H., Schmidt-Bleek, B., Aloisi de Larderel, J. , Basile, G., Jansen, J.L. , Kuehr, R., Thomas, P. Price, Suzuki, M., Hawken, P. and  M. Wackernagel (2002). Strategic sustainable development-selection, design and synergies of applied tools.  Journal of Cleaner Production 10.197-212.

Principles  of  green  engineering  design, syllabus: http://www.ufedge. ufl.edu/ docs /syllabi/EN V6932%20-%20Wallace.pdf.

Sustainable product design and development, syllabus: http://foster.uw.edu/wp-content /uploads/2015/04/MGMT579_SustainProduct_SUM14.pdf.

Sustainable product design and the innovation ecosystem, syllabus: https://www.extension.

United Nations Conference on Environment and Development(1992). Agenda 21: Earth summit – united nations program of action from Rio, Retrieved from http://www.un.org.