مقایسه کیفیت زندگی تحصیلی دانشجویان بومی و غیربومی دانشگاههای صنعتی (مطالعه موردی: دانشگاههای صنعتی دولتی واقع در شهر تهران

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه آینده پژوهی و سرپرست آموزش و امور پژوهشی و انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم

چکیده

کیفیت زندگی تحصیلی، احساس رضایت کلی دانشجویان از کلیت زندگی دانشگاهی است که بر اساس نظریه تسری از بخشهای مختلف تأثیر می پذیرد. این پژوهش با هدف ارزیابی کیفیت زندگی تحصیلی دانشجویان بومی و غیر بومی رشته های فنی- مهندسی دانشگاههای صنعتی دولتی شهر تهران به روش پیمایش انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش، دانشجویان کارشناسی است که 214 نمونه به روش خوشه ای و تصادفی انتخاب و داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شده است. برای تعیین روایی پرسشنامه از پرسشهای آزمون شده در پژوهشهای مشابه و آرای پنج متخصص استفاده شده است. پایایی پرسشنامه با استفاده از شاخص آلفای کرونباخ از طریق پیش آزمون 15 نمونه در حد 86/0 تأیید شده است. برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و آزمونهای آماری مورد نیاز استفاده شده است. کیفیت زندگی دانشجویان به طور معنی‌داری کمتر از حد متوسط و کیفیت زندگی دانشجویان غیربومی به طور معنی داری بالاتر از کیفیت زندگی دانشجویان بومی ارزیابی شده است. پایین بودن کیفیت زندگی دانشجویان، نشانه ای از ضعف سیاستهای آموزش عالی است. دانشجو یکی از ذی نفعان کلیدی نظام آموزش عالی است و پایین بودن کیفیت زندگی تحصیلی و عدم رضایت او می تواند نقطه آغازی بر انحراف از رسالت، آرمانها و راهبردهای توسعه آموزش عالی و یادگیری باشد. لازم است ابتکاراتی برای ارتقای کیفیت زندگی تحصیلی به مثابه یک معیار اساسی در تصمیم گیریهای آموزش عالی، توسعه داده شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of the Quality of College Life of Native & Non-Native Students in engineering higher education

نویسنده [English]

  • Reza Mahdi
Assistant Professor, Institute for Cultural and Social Studies (ISCS), Tehran, Iran
چکیده [English]

The quality of college life is the overall satisfaction of students with university life as a whole, which based on the spill over theory is influenced by various sections of life. This study is done by the survey method with the aim of evaluating the quality of college life for native and non-native students of engineering courses at Tehran’s public universities of technology. The statistical study was populated by   undergraduate students, and based on the Morgan Table, 214 samples were selected   using the cluster and random method and the required data collected through a researcher-made questionnaire. The validity of the questionnaire was verified based on the views of five experts. The reliability was then estimated using the Alpha Cronbach’s index on a pre-test of 15 samples and was found to be about 86 percent. Data analysis has been conducted using the SPSS package and required statistical tests. The quality of college life for all students was evaluated significantly lower than average, and the quality of college life of non-native students was found to be significantly higher than the quality of college life of native students. The low quality of college life shows a weakness in higher education policies. As students are one of the key stakeholders of higher education,   a low quality of life and dissatisfaction could be a starting point leading away from the mission, ideals and development strategies of higher education and learning. Therefore, it is necessary to develop initiatives for increasing the quality of life of students as a basic criterion in higher education decision-makings.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Higher education
  • engineering education
  • college life
  • native student
  • university

برهمنی، گلشن­(1378). بررسی کیفیت زندگی آسیب­دیدگان بمباران شیمیایی سردشت. (پایان­نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی.

توسلی، غلامعباس (1374). نظریه­های جامعه­شناسی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).

سلطانی، رضا؛ کافی، سیدموسی؛ صالحی، ایرج؛ کارشکی، حسین و رضایی، سجاد (1389). بررسی کیفیت زندگی دانشجویان دانشگاه گیلان. مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان، 19(75)، 35-25.

شیخی، محمدتقی (1389). بررسی جامعه­شناختی کیفیت زندگی دانشجویان/ جوانان شهر تهران. فصلنامه جمعیت، (73 و 74)، 84-63.

صالحی، تهمینه و دهقان نیری، ناهید (1390). ارتباط اضطراب و کیفیت زندگی دانشجویان مقیم خوابگاههای دانشگاه علوم پزشکی تهران. فصلنامه پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی، 10(2)، 181-175.

صادقی، زینب ‌(1392). ارتباط خدمات آموزشی و رضایتمندی دانشجویان فنی ـ مهندسی از نظام آموزش عالی. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 15(59)، 37-25.

علی‌بیک، فتانه؛ احمدی، احمد؛ فرحبخش، کیومرث؛ عابدی، احمد و علی­بیک، مرتضی (1391). تأثیر آموزش خوش­بینی بر کیفیت زندگی دانشجویان زن مقیم خوابگاه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. مجله آموزش در علوم پزشکی، 12(9)، 720-709.

عنبری، موسی (1389). بررسی تحولات کیفیت زندگی در ایران (1385-1365). مجله توسعه روستایی،1(2)، 55-36.

فلاحتی، لیلا (1392). بررسی کیفیت زندگی دانشگاهی دانشجویان: مطالعه موردی دانشجویان دانشگاههای تهران و کردستان. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 6 (3)، 172-151.

محمدی فرخران، الهام؛ مفیدی، یاسر؛ توکل، زینب و منصوری، آسیه (1391). بررسی ارتباط کیفیت خواب و سلامت روان در دانشجویان ساکن خوابگاه. فصلنامه دانش و تندرستی، 7(3)، 117-113.

معارفوند، زهرا (1392). گزارش طرح پژوهشی ارزیابی کیفیت زندگی تحصیلی دانشجویان داخلی و خارجی دانشگاه شهید بهشتی. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی.

مکوندی، سمیه و زمانی، مریم (1390). بررسی کیفیت زندگی و ابعاد آن در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز در سال 1389. فصلنامه علمی پژوهشی جنتاشاپیر، 2(4)، 201-192.

مؤذن، احمد و علیزاده اقدم، محمدباقر (1391). بررسی کیفیت زندگی شهری، مجله جامعه­شناسی ایران، 3، 174-149.

میرکانی، علی (2001). تحلیل ابعاد کیفیت زندگی شهری. مجله پژوهش و برنامه­ریزی شهری، 1(2)، 34-14.

یمنی­دوزی سرخابی، محمد (1391). کیفیت در آموزش عالی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).

Aldridge, S. and Rowely, J. (1998). Measuring customer satisfaction in higher education. Quality Assurance in Education, 6(4), 197-204.

Aldemir, C. and Gulcan, Y. (2004). Students satisfaction in higher education: A Turkish case. Higher Education Management and Policy, 16(2), 109-122.­

Benjamin, M. (1994). the quality of student life: toward a coherent conceptualization. Social Indicators Research, 31, 205–264.

Calvert et al. (2008). Factors that affect the perceived quality of life of student at Penn State Erie. the Behrend College.

Campbell, T. A. and Campbell, D. E. (1997). Faculty/student mentor program: effects on performance and retention. Research in Higher Education, 38(6), 727-742.

Cha, Kyeong Ho (2003). Subjective well-being among college students. Social Indicators Research, 62(63), 455–477.

Quality of Life: from nursing and patient perspectives (2008). Ed. Cynthia, R. king and Hinds, P. S.; Jones and Bartlett.

DeShields J. r.; O. W.; Kara, A. and Kaynak, E. (2008). Determinants of business student satisfaction and retention in higher education: Applying Herzberg’s two factor theory. International Journal of Educational Management, 19(2), 28-139.

Hennig T.; Langer, M. F. and Hansen, U. (2001). Modeling and managing student loyalty: An approach based on the concept of relationship quality. Service Research J. 3(4), 331-344.

Mai, L. (2005). A comparative study between UK and US: The student satisfaction in higher education and its influential factors. Marketing Management J. 21, 59-78.

Mayo, D. T.; Helms, M. M. and Codjoe, H. M. (2004). Reasons to remain in college: a comparison of high school and college students. The International Journal of Educational Management, 18(6), 360-367.

Napoli, A. R. and Wortman, P. M. (1998). Psychological factors related to retention and early departure of two-year community college students. Research in Higher Education, 39(4), 419-455.

Navarro, M. M.; Iglesias, P. M. and Torres, R. P. (2005). A new management element for universities: Satisfaction with the offered courses. International Journal of Educational Management, 19(6), 505-526.

Sirgy, M. J.; Rahtz, D., Cicic, M., and Underwood, R. (2000). A method for assessing residents’ satisfaction with community-based services: A quality-of-life perspective. Social Indicators Research, 49, 279–316.

Sirgy, M. J.; Grzeskowiak S. and Rahtz, D. (­2007). Quality of College Life (QCL) of Students: Developing and Validating a Measure of Well-being. Social Indicators Research, 80: 343–360.

Sirgy, M. J.; Widgery, R. N.; Lee, D.-J. and Grace, B. Y. (2010). Developing a measure of community well-being based on perceptions of impact in various life domains. Social Indicators Research, 96(2), 295-311.

Thorsten, G. et al., (2010). Examining student satisfaction with higher education services: Using a new measurement tool. International Journal of Public Sector Management, 23(2), 105-123.

Yu Dong-Jin Lee and Grace, H. (2008). A model of quality of college life (QCL) of students in Korea. Soc Indic Res,  87, 269–285.

Yu, Y. and Dean, A. (2001). the contribution of emotional satisfaction to consumer loyalty. International Journal of Service Industry Management, 12(3), 234-250.