رتبه بندی دانشگاه های ایران بر اساس برون دادهای علمی موضوعات مهندسی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی صنایع، دانشگاه یزد

2 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشگاه یزد

3 دانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشگاه یزد

چکیده

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، به‌عنوان نهادهای دانش‌محور نقش کلیدی در توسعه کشورها دارند و عملکرد آنها در حوزه‌های مختلف باید ارزیابی شود. در میان کارکردهای مختلف دانشگاه‌ها، پژوهش و تولید علم نقش برجسته‌ای دارد و بررسی برون‌دادهای علمی، بخش مهمّی از ارزیابی علمکرد دانشگاه‌ها محسوب می‌شود. یکی از روش‌های ارزیابی برون‌دادهای علمی، به‌کارگیری شاخص‌های علم‌سنجی است. بیشترین تعداد برون‌داد علمی دانشگاه‌های ایران در سالهای اخیر به موضوعات مهندسی اختصاص دارد. در این مقاله، 85097 مقاله علمی با موضوعات مهندسی در دانشگاه‌ها‌ و مؤسّسات آموزش عالی دولتی تابعه وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری با روش پیمایشی-توصیفی انتخاب و بررسی می‌شود. داده‌های هر دانشگاه به‌صورت جداگانه با شاخص‌های تعداد تجمّعی برون‌دادهای علمی مهندسی، تعداد استنادها، سهم کیفی، شاخص h، پارامتر m و شاخص g تحلیل و رتبه‌بندی مؤسّسات انجام می‌شود. نتایج نشان می‌دهد دانشگاه تهران از نظر تعداد تجمّعی برون‌دادهای علمی مهندسی و تعداد استنادها، دانشگاه صنعتی‌شریف از نظر شاخص‌های h و g، پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی از نظر سهم کیفی و دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل از نظر پارامتر m و سهم دانشکده‌های مهندسی در برون‌داد مهندسی، برترین دانشگاه‌های ایران در بین دانشگاه‌های مورد بررسی هستند. همچنین نتایج رتبه‌بندی‌های ارائه شده با نتایج نظام‌ رتبه‌بندی ISC مقایسه می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران از نظر شاخص‌های تعداد تجمعی برون‌داد مهندسی، تعداد استنادها، شاخص h و شاخص g با نتایج نظام‌های رتبه‌بندی ISC همبستگی معناداری دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ranking Iranian universities based on their scientific engineering output

نویسندگان [English]

  • mohammad reza zare 1
  • Mohammad Ali Vahdatzad 2
  • Mohammad Saleh Olia 3
  • Mohammad Mehdi Lotfi 2
1 PhD. Student, Faculties of Industrial Engineering, Yazd University, Yazd, Iran.
2 Assistant Professor, Faculties of Industrial Engineering, Yazd University, Yazd, Iran
3 Associated Professor, Faculties of Industrial Engineering, Yazd University, Yazd, Iran
چکیده [English]

Universities and higher education institutions, as knowledge-based organizations, have a critical role in the development of countries; therefore, it is essential that their performance is evaluated according to specific criteria. Among the various functions of universities, research and knowledge production is significant; so, evaluating their scientific outputs should be a substantial part of a performance evaluation system. One of the most well-known methods for a scientific production evaluation is the use of scientometrics measures. In recent years, the scientific production of Iranian universities in engineering has been favorable; hence, we selected and analyzed 85,097 scientific papers from Iranian universities under the Ministry of Science, Research and Technology. The universities were ranked based important measures including: cumulative number of scientific outputs, number of citations, qualitative contribution, h-index, m-parameter, and g-index. Results show that the University of Tehran in both cumulative number of scientific outputs as well as number of citations, Sharif University of Technology in both h-and g- indices, Polymer & Petrochemical Institute in qualitative contribution, and Babol Noshirvani University of Technology in m-parameter as well as portion of engineering faculties in engineering outputs are the best among the surveyed universities. Moreover, our ranking has a significant correlation with that of the ISC ranking system according to the cumulative number of scientific outputs, number of citations, h-index, and g-index.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Scientific performance
  • university ranking
  • Scientometric
  • scientific output of engineering
  • h-index
  • m-parameter
  • g-index

زارع بنادکوکی، محمدرضا؛ وحدت­زاد، محمد­علی؛ اولیاء، محمد­صالح و لطفی، محمد­مهدی (1394). بررسی نظامهای
رتبه­بندی دانشگاهها: یک رویکرد انتقادی. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 17 (65)،131-95.‎

زارع بنادکوکی، محمدرضا, وحدت زاد، محمد علی؛ اولیاء، محمد­صالح و لطفی، محمد مهدی (1395). تحلیلی بر
رتبه­بندی دانشگاههای ایران بر اساس شاخصهای علم­سنجی، پژوهش نامه پردازش و مدیریت اطلاعات. (پذیرفته شده در سال 1395)

عصاره، فریده؛ چشمه­سهرابی، مظفر و دهقانپور، نفیسه (1389)، بررسی برون­دادهای علمی مهندسی ایران در نمایه استنادی علوم قابل­دسترس از طریق پایگاه اطلاعاتی دایالوگ طی سالهای 1990تا 2008. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 12 ( 48)، 23-1.

گرجی، حسن ابوالقاسم؛ روستا، لیلا؛ محمدحسن­زاده، حافظ؛ اصغری، لیلا؛ اطلسی، رشا؛ شکرانه، فرهاد و بذرافشان، اعظم (1389). رتبه­بندی اعضای هیئت­علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی ایران بر اساس شاخصهای هرش، g و پارامتر m تا پایان سال 2008. نشریه مدیریت سلامت، 42،  24-17.

مختاریان، فرانک؛ محمدی، رضا؛ پرند، کوروش و پورعباس، عبدالرسول (1387). ارزیابی عملکرد بخش آموزش عالی در سال 1385: فرایند، نتایج و دستاوردها. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 10(39)، 111-75.

مهدی، رضا، یمنی­دوزی سرخابی، محمد؛ صباغیان، زهرا و فاطمی، حسن (1388). طراحی استراتژیهای اصلی پژوهش و تولید علم در گروه فنی ـ مهندسی کشور. فصلنامه انجمن آموزش عالی ایران، 2(2)، 94-59.

مهدی، رضا؛ یمنی­دوزی سرخابی، محمد؛ صباغیان، زهرا؛ فاطمی، حسن و متحدی، علی­اکبر (1388). تحلیل وضعیت راهبردهای پژوهش و تولید علم در علوم مهندسی و فنّاوری. فصلنامه سیاست علم و فنّاوری، 2( 2)، 111-97.

میرزایی، عباس و مختاری، حیدر (1386). شاخص هِرش رویکردی نو در ارزیابی برونداد علمی محققان. فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 71، 113-117.‎

یعقوبی، محمود؛ سهراب پور، سعید؛ اسلامی، محمدرضا و غفاری، محمدمهدی (1385). توسعة علمی و فنّاوری در زمینة علوم مهندسی در ایران و مقایسة آن با چند کشور جهان. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 8(31)، 94-57.

Ball, P. (2005). Index aims for fair ranking of scientists. Nature, 436(7053), 900-900.

Batista, P. D.; Campiteli, M. G. and Kinouchi, O. (2006). Is it possible to compare researchers with different scientific interests?. Scientometrics, 68(1), 179-189.

Bouabid, H. and Martin, B. (2009). Evaluation of moroccan research using a bibliometric-based approach: Investigation of the validity of the h-index. Scientometrics, 78(2), 203–217.

Buela-Casal, G.; Gutiérrez-Martínez, O.; Bermúdez-Sánchez, M. P. and Vadillo-Muñoz, O. (2007). Comparative study of international academic rankings of universities. Scientometrics, 71(3), 349-365.

Dridi, C.; Adamowicz, W. L. and Weersink, A. (2010). Ranking of research output of agricultural economics departments in Canada and selected US universities. Canadian Journal of Agricultural Economics/Revue Canadienne d'Agroeconomie, 58(3), 273-282.

Dusansky, R. and Vernon, C. J. (1998). Rankings of US economics departments. The Journal of Economic Perspectives, 157-170.

Egghe, L. (2006). Theory and practice of the g-index. Scientometrics, 69(1), 131-152.

Franceschini, F. and Maisano, D. (2011). Structured evaluation of the scientific output of academic research groups by recent h-based indicators. Journal of Informatics, 5, 64–74.

García, J. A.; Rodriguez-Sánchez, R.; Fdez-Valdivia, J. and Martinez-Baena, J. (2011). On first quartile journals which are not of highest impact. Scientometrics, 90(3), 925-943.

Glänzel, W. (2006). On the h-index-A mathematical approach to a new measure of publication activity and citation impact. Scientometrics, 67(2), 315-321.

Hirsch, J. E. (2005). An index to quantify an individual's scientific research output. Proceedings of the National academy of Sciences of the United States of America, 102(46), 16569-16572.

Huang, M. H. (2012). Exploring the h-index at the institutional level: A practical application in world university rankings. Online Information Review, 36(4), 534-547.

Huang, M. H. and Lin, W. Y. C. (2011). Probing the effect of author self-citations on h index: A case study of environmental engineering. Journal of Information Science, 37(5), 453–461.

Imperial, J. and Rodriguez-Navarro, A. (2007). Usefulness of Hirsch’s h-index to evaluate scientific research in Spain. Scientometrics, 71(2), 271–282.

Lukman, R.; Krajnc, D. and Glavič, P. (2010). University ranking using research, educational and environmental indicators. Journal of Cleaner Production, 18(7), 619-628.

Marope, P. T. M.; Wells, P. J. and Hazelkorn, E. (Eds.). (2013). Rankings and accountability in higher education: uses and misuses. UNESCO.

Mingers, J. (2007). Measuring the research contribution of management academics using the Hirsch index. Journal of the Operational Research Society, 60, 1143–1153.

 Mobasheri, M.;  Moradi, M.; Rafie, S. and Sharifi, A. (2013). Scientific output of Shahrekord University of Medical Sciences (Iran) in ISI database from 1993 to the end of 2011 according to scientometric indicators. Journal of Shahrekord University of Medical Sciences, 14(6), 115-123.

Mohammadbeigi A.; Mohammadsalehi N.; Hozoori M.; Arsang-jang S. and Khaleghi N. (2015). Citation analysis of scientific documents of Qom University of Medical Sciences using scientometric methods up to July 2014, Iran. Qom Univ Med Sci J; 9(1):66-74.

Pilkington, A. (2008). Engineering management or management of technology? A bibliometric study of IEEE TEM. International Journal of Management Science and Engineering Management, 3(1), 63–70.

QS World University Rankings. (2015). http://www.topuniversities.com/qs-world-university-rankings.

Ranking of Islamic Countries Universities and Research Institutions ISC. (2015). http://ur.isc.gov.ir/default.aspx?Lan=en.

Rasolabadi, M.; Ghadimi, T.; Haidari, A.; Khezri, A. and Gharibi, F. (2014). Scientific output of the universities in Sanandaj according to Scopus database. Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences, 19(4), P: 27-35.

Rogers, D. W.; Hendee, W. R. and Orton, C. G. (2006). Scientific citation indices are useful in evaluating medical physicists for promotion and tenure. Medical physics, 33(1), 1-3.

Shanghai Jiao Tong University (2009). Academic ranking of world universities (ARWU). http://www.arwu.org/index.js.

SCImago Institutions Rankings. (2007). http://www.scimagoir.com.

Tahira, M. Alias; R. A. and Bakri, A. (2011). Application of h-index for research evaluation. A study presented in the Annual Post Graduate Seminar, PARS’11. November, Information system research group, FSKSM. University of Technology, Malaysia.

Tahira, M.; Alias, R. A. and Bakri, A. (2013). Scientometric assessment of engineering in Malaysians universities. Scientometrics, 96, 865–879.

Universiteit Leiden (2015). Leiden university rankings. http://www.leidenranking.com/

Van Raan, A. F. (2005). Fatal attraction: conceptual and methodological problems in the ranking of universities by bibliometric methods. Scientometrics, 62(1), 133-143.