ارائۀ‌ الگویی برای افزایش خلاقیت در آموزش کارگاههای طراحی رشته‌ مهندسی معماری

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکد معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 دانشجوی دکتری معماری اسلامی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

چکیده

مطالعات بر روی فرایند یادگیری از قرن بیستم آغاز شد. روان­شناسان رفتارگرا یادگیری را امری موروثی و تابع حواس می‌دانستند؛ با مطالعات تکمیلی شناخت‌گرایان یادگیری محصول تمایزات ذهنی یادگیرنده‌ها عنوان شد. درواقع تمایزات ذهنی افراد به الگوی ثابتی در رفتار و عملکرد منجر شده که از آن به­عنوان سبک یادگیری یاد می‌شود. منظور از سبکها ترجیح افراد در استفاده از تواناییها‌ی یادگیری است. این مقاله با هدف شناسایی تمایزات ذهنی یادگیرنده‌ها و ارتباط آن با عملکرد خلاق دانشجویان در کارگاههای طراحی معماری است. ازاین­رو، این پرسش مطرح می‌شود که سبکهای متمایز یادگیرنده‌ها چگونه عملکرد آنها را متأثر می‌سازد؛ یا به عبارتی چگونه با بهره‌گیری از سبکهای متمایز یادگیرنده‌ها می‌توان در کارگاههای طراحی معماری بستری برای بروز خلاقیت دانشجویان فراهم ساخت. راهبرد اصلی برای پاسخ‌گویی به این پرسش، باتوجه­به رویکرد کمّی تحقیق، از نوع همبستگی است که اثربخشی سبک یادگیری بر عملکرد خلاق را مورد ارزیابی قرار می‌دهد؛ در جمع‌آوری اطلاعات از ابزار سنجش سبک یادگیری هِرمان(HBDI) استفاده شده است. از نرم افزار تحلیل‌آماری(SPSS) برای راستی‌آزمایی مطالعات تئوری از طریق تحلیل داده‌های کمی استفاده شد. دستاوردهای این مقاله نشان می‌دهد که یک رابطه‌ی معناداری بین سبک یادگیری تعاملی و عملکرد تحصیلی وجود دارد. یافته‌های این تحقیق می‌تواند امر هدایت هر چه مؤثرتر و خلاق‌تر آتلیه‌های طراحی معماری را به ویژه با کاربست فعالیتهای گروهی بهبود بخشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A model to enhance creativity in education of design studios in the discipline of architectural engineering

نویسندگان [English]

  • Maziar Asefi 1
  • Safa Salkhi Khasraghi 2
1 Associate Professor, Faculty of Architecture and Urban, Tabriz Islamic Art University
2 PhD, Student, Faculty of Architecture and Urban, Tabriz Islamic Art University
چکیده [English]

Studies on the learning process began in the twentieth century. Behavioral psychology, knew learning as Inheritable matter which related to senses; further studies by cognitive psychologists emphasized learning as learner's mental differentiation product. In fact, mental differences, leading to a consistent pattern of behavior which is called as learning style. The meaning of learning styles is students' preference in using of learning abilities. This paper aims to identify different learning styles and its relation to the creative performance of students in architectural design studios. Hence this question arises that how learners' distinct learning styles affects their performance; or in other words, how applying of different learning styles provides a platform for creative response in architectural design students. The main strategy for responding to this question, according to a research quantity approach, is correlation research that evaluates the impact of learning styles on creative education performance; Herman Brain Dominance Instrument (HBDI) is used for data collection to measure learning styles. The SPSS statistical software was used to validity results of theoretical studies through quantitative data analysis. Findings indicate that interactive learners had better performance in class team work and internal learners were creative in home activities. Results also show that there is a significant relation between the learning style of interactive learners and their academic performance. The results of this study can be used to promote in leading more efficient and more creative architectural design studios, especially in implementation of group activities.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Learning Styles
  • Creative Learning
  • Education performance
  • Learning Style Assessment Model
  • Architectural Design Studio

بخشایش، علیرضا (1391). بررسی مقایسه­ای رابطه بین سبکهای تفکر و راهبردهای یادگیری با عملکرد تحصیلی در میان دانشجویان دختر دانشگاههای دولتی و آزاد یزد، فصلنامه علمی ـ پژوهشی زن و جامعه. 3(4)، 113-91.

ترابی، زهره و اسلامی، غلامرضا (1392). آموزش خلاق. مجله هویت شهر. 7(14)، 48-37.

ترابی، زهره (1393). راهبردهای شناخت طراحان در آموزش معماری. فصلنامه آموزش مهندسی ایران. 16(61)، 140-119.

چراغ­چشم، عباس (1386). بررسی تأثیر شیوه­های تدریس مبتنی بر تکنیکهای خلاقیت در آموزش و یادگیری دانش آموزان. دو فصلنامه تربیت اسلامی. 3(5)، 36-7.

حائری­زاده، خیریه­بیگم و محمدحسین، لیلی (1383)، تفکر خلاق و حل خلاقانه مسئله. تهران: نی.

حجت، عیسی (1383). آموزش خلاق ـ تجربه (‌1381). نشریه هنرهای زیبا. 18، 36-25.

خشنودی­فر، مهرنوش (1393). سبکهای یادگیری در یادگیری الکترونیکی. دو ماهنامه ندای نوآوری. 4 (9)،5 -2.

درتاج، فریبرز (1383). بررسی تأثیر شبیه­سازی ذهنی فرایندی و فرآورده­ای بر بهبود عملکرد تحصیلی دانشجویان، ساخت و اعتباریابی آزمون عملکرد تحصیلی. (رسالۀ دکتری)، دانشگاه علامه طباطبایی تهران: دانشکده روان­شناسی و علوم­تربیتی.

درتاج، فریبرز و موسی­پور، نعمت‌الله (1384). ارزشیابی عملکرد تحصیلی دانشجویان سهمیه‌ای و آزاد
رشته­های علوم انسانی (مطالعۀ موردی: پنج دانشگاه دولتی ایران). فصلنامۀ پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی. 37و 38، 102-79.

ذهبیون، لیلا و احمدی، غلامرضا (1388). تفکر خلاق و رابطۀ آن با موفقیت تحصیلی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان. مجله دانش و پژوهش در علوم تربیتی ـ برنامه­ریزی درسی. 23(21)، 78-61.

رنجبر، حسین و اسماعیلی، حبیب­الله (1386). بررسی سبکهای یادگیری دانشجویان دانشکده پرستاری و مامایی شهرستان تربت حیدریه سال 1386. مجلۀ دانشکده پرستاری و مامایی. 5(4)، 76-64.

سلیمی، جمال و محمدی، رضا (1389). بررسی میزان اثربخشی سبک آموزشی مک­کارتی (فور. مت) در مقایسه با سبکهای سنتی آموزش. نشریۀ پژوهش در نظام­های آموزشی. 4 (8)، 175-155.

سیدعباس­زاده، میرمحمد؛ غنائی چمن­آباد، علی و مقدسی، اکرم (1389). بررسی رابطۀ سبک تفکر خلاقانه ربع­مغزی D با سطح اثربخشی مدیران آموزشی. نشریه روانشناسی و علوم تربیتی. 11(1)،150-133.

سیف، علی­اکبر (1380). روشهای یادگیری و مطالعه. چاپ سوم، تهران: آگاه.

شریف، حمیدرضا (1393). تعامل مدرس و دانشجو در کارگاه طراحی معماری (تفکر انتقادی مدرس و تفکر خلاق دانشجو). فصلنامه آموزش مهندسی ایران. 16(64)، 38-23.

عیسائی چشمه­ماهی، مریم؛ باقریان، فاطمه و حسن­زاده توکلی، محمدرضا (1390). بررسی رابطه ابعاد شخصیت با عملکرد تحصیلی دانشجویان. دو فصلنامه مدیریت و برنامه­ریزی در نظام­های آموزشی. 4(6)، 130-115.

لامزدین، ادوارد و لامزدین، مونیکا (1386). حل خلاق مسئله. ترجمۀ بهروز ارباب­شیرانی و بهروز نصرآزادانی، چاپ اول، اصفهان: ارکان دانش.

محبی­تفرشی و محمدمهدی (1385). شیوه­های مطالعه براساس نظریه­های یادگیری. چاپ اول، تهران: دستان.

مظفر، فرهنگ؛ خاکزند، مهدی؛ چنگیز، فهیمه و فرشادفر، لیلا (1388). معماری گروهی، حلقۀ مفقوده در آموزش طراحی معماری. نشریۀ علمی پژوهشی فنّاوری آموزش. 3(4)، 349-337.

ندیمی، حمید (1375). آموزش معماری، دیروز و امروز. فصلنامۀ پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی . شمارۀ 13 و 14، 45-13.

هوشمندان مقدم­فرد، زهرا و شمس، علی (1395). رابطۀ خلاقیت و سبک یادگیری با پیشرفت تحصیلی دانشجویان کارشناسی دانشکدۀ کشاورزی زنجان. فصلنامۀ پژوهش و مدیریت آموزش کشاورزی. 8(36)، 43-30.

 

 

Ali Bawaneh, A. K.; Kanesan Abdullah, A. G.; Saleh, S. and Yin Yin, Khoo (2011). Jordanian students’s thinking styles based on Herrmann Whole Brain Model. International Journal of Humanities and Social Science. 1(9), 89-97.

Barr, R. B. and Taqq, J. (1995). From teaching to learning: a new paradigm for undergraduate education. Change: The Magazine of Higher Learning. 27(6), 697-71.

Chen, K. and Ling, T. (2010). Creativity-provoking design education based on Jungian Psychoanalysis Theory. Procedia Social and Behavioral Sciences. 2(2), 4555–4560.

Demirbas, O.O. (2001). The relation of learning styles and performance scores of the students in interior architecture education. Unpublished Ph.D. Dissertation, Ankara: Bilkent University.

Dinham, S. M. (1989). Teaching as design theory, research and implications for design: teaching. Journal of Design Studies. 10(2), 80-88.

Drmirbas, O. O. and Demirkan, Halime (2003). Focus on architectural design process through learning styles. Design Studies. 24(5), 437-456.

Drmirbas, O. O. and Demirkan, H. (2007). Learning styles of design students and the relationship of academic performance and gender in design education. Learning and Instruction. 17(3), 345-359.

Drmirbas, O. O. and Demirkan, H. (2010). The effects of learning styles and gender on the academic performance of interior architecture students. Procedia Social and Behavioral Sciences. 2 (2), 1390–1394.

Entwistle, N. and Tait, H. (1990). Approaches to learning, evaluation of teaching & preferences for contrasting academic environment. Higher Education.  19(2), 169-194

Herman, N. (1991). The creative brain.  Journal of Creative Behavior. 25(4), fourth quarter.

Kvan, T. and Yunyan, J. (2005). Students' learning styles and their correlation with performance in architectural design studio. Design Studies. 26(1), 19-34.

Mayer, R. E. (1989). Cognitive views of creativity: Creative teaching for creative learning. Contemporary Educational Psychology, 14(3), 203-211.

Sæbø, A. B.; McCammon, L. A. and O’Farrell, L. (2006). Exploring teaching creativity and creative teaching: The first step in an international research project. Power of Drama Conference, Mostar. www.dramanett.no/creativity in Education Research.pdf , May 25.

Sterenberg, R. J and Grigorenko, E. I.(1997). Are cognitive styles still in style? American Psychologist. 52(7), 700-712.