بررسی میزان رعایت کدهای اخلاق مهندسی برق در بین دانشجویان دانشکده برق دانشگاه تبریز

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه تبریز

2 کارشناس ارشد بهسازی منابع انسانی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز

3 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر

10.22047/ijee.2019.160062.1599

چکیده

بررسی میزان رعایت کدهای اخلاقی مهندسی  در دانشجویان رشته مهندسی برق به­عنوان کارکنان آینده این حرفه ضرورتی اجتناب­ناپذیر است. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان رعایت کدهای اخلاق مهندسی برق در بین دانشجویان دانشکده برق دانشگاه تبریز و عوامل مرتبط با آن است. در این پژوهش مقطعی توصیفی ـ تحلیلی تعداد120نفر از دانشجویان مهندسی برق با سابقه فعالیت
به­صورت هدفمند انتخاب شدند. داده­ها توسط یک پرسش­نامه محقق­ساخته جمع­آوری شد. شاخص اعتبار محتوا براساس مقیاسBausell& Waltz  برای کل ابزار2۱/83 به دست آمد و آلفای کرونباخ پرسش­نامه 76/0 محاسبه شد. پرسش­نامه حاوی 40 گویه در سه بُعد فردی، فنی و حرفه­ای و اجتماعی است. داده­ها با استفاده از نرم­افزار آماری SPSS نسخه ۲۰ تجزیه­وتحلیل شد و ضمن بررسی جامع اطلاعات توصیفی شرکت­کنندگان، برای اطلاعات استنباطی از آزمون­های تی، فریدمن، تحلیل واریانس و آزمون تعقیبی توکی استفاده شد. یافته­های پژوهش نشان داد که میزان رعایت دانشجویان دانشکده برق دانشگاه تبریز از کدهای اخلاقی مهندسی در هر سه حیطه بالاتر از میانگین جامعه بوده و  در رتبه بندی این خرده­مقیاس­ها به ترتیب اخلاق اجتماعی، اخلاق فردی و اخلاق فنی قرار داشتند. متغیرهای جنسیت، سابقه شغلی و میزان آشنایی با کدهای اخلاقی اختلاف معناداری با رعایت کدهای اخلاق مهندسی برق نشان نداد؛ ولی متغیر سطح تحصیل اختلاف معناداری با میزان رعایت کدهای اخلاقی نشان داد. می­توان با اتخاذ تدابیری نظیر طراحی و تدوین کدهای اخلاقی مهندسی برق و گنجاندن آن در درس اخلاق حرفه­ای مهندسی و آموزش آن و درونی­سازی این کدهای اخلاقی، میزان رعایت این کدها را بین دانشجویان مهندسی برق افزایش داد.
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Compliance of electrical engineering ethics codes among students of electrical faculty of Tabriz University

نویسندگان [English]

  • ali imanzadeh 1
  • Aysan Pashaiefakhri 2
  • haniye kalantari 3
1 Associate Professor Tabriz university
2 Tabriz university
3 Assistant Professor Malayer university
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate the compliance of electrical engineering ethics codes among students of electrical faculty of Tabriz University and its related factors. In this descriptive-analytic cross-sectional study, 120 students of electrical engineering with a history of activity were selected purposefully. Data were collected by a researcher-made questionnaire. The content validity index was calculated based on the Bausell& Waltz scale for the total tool of 83.21 and the Cronbach's alpha was 0.76. The questionnaire contains 40 items in three dimensions: individual, technical and professional, and social. Data were analyzed by SPSS software version 20 and comprehensive descriptive information of participants was used for inferential information using T, Friedman, analysis of variance and Tukey's post hoc test. The findings of the research show that the rate of students' compliance with the ethical codes of engineering in all three areas was higher than the average of society and the rankings of these subscales were respectively social ethics, individual morality and technical ethics. Gender variables, job experience and level of familiarity with ethical codes did not show significant differences with respect to ethics codes of electrical engineering. But the level of education varied significantly with ethical codes. By adopting approaches such as designing and codifying the ethical code of electrical engineering and incorporating it into the professional ethics of engineering, teachig and internalization of these ethical codes, the degree of observance of these codes among the students of electrical engineering can be increased.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ethics
  • Ethics Codes
  • electrical engineering
  • Tabriz University
 

ابوالبشرا، محمدحسین و طالبان­فرد، نفیسه (1383). اخلاق در مهندسی: ضرورت­ها و چالش­ها، دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد.

 

ایمان­زاده‌ علی(1394). فرصت‌ها و تهدیدهای اخلاق پساساختارگرایی بر اخلاق پرستاری. اخلاق و تاریخ پزشکی،  ۸ (۱)، ۴۳-۵۴.

 

ایمان­زاده، علی و سلحشوری، احمد (1390). نگاهی به رویکردهای تحلیلی و فراتحلیلی در فلسفه تعلیم و تربیت، همدان: دانشگاه بوعلی سینا.

 

باقری نوع­پرست، خسرو (1382). هویت علم دینی: نگاهی معرفت­شناختی به نسبت دین با علوم انسانی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات.

 

بهادری­نژاد، مهدی (1385). نکته­هایی در اخلاق مهندسی. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، (1)12-1.

 

حجازی، رضوان و مسافری جنت (1391). رابطه جنسیت با اخلاق حرفه‌ای در جامعه دانشگاهی و حرفه حسابداری. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری،  7، (1): 47 ـ 40.

 

جودکی، وحید و اجل­لوئیان، رسول (1395). اخلاق مهندسی در پروژه­های عمرانی. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 11 (1): 38-29.

 

جعفری­­منش، هادی؛ رنجبران، مهدی؛ وکیلیان، کتایون؛ تاجیک، رضا و حشیانی، امیرعباس (1392). بررسی میزان رعایت کدهای اخلاق حرفه‌ پرستاری در بین دانشجویان پرستاری، مجله ایرانی اخلاق و تاریخ پزشکی، 6 (6): 55-45.

 

حافظی، محمدحسین (1387). بررسی آیین­نامه­های اخلاقی در حرفه مهندسی، قزوین: شهرداری قزوین.

 

دوامی، پرویز (1386). اخلاق مهندسی، نشست تخصصی اخلاق حرفه­ای در مهندسی، تهران: دانشگاه صنعتی شریف.

 

دوامی، پرویز (1395). دانشگاه­های مهندسی چه چیزهایی را یاد نمی­دهند؟ فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 18(72):1-21.

 

رحمانی سامانی، مهران و مجروحی ­سردرود، جواد (1394). آیین­نامه اخلاق حرفه­ای مهندسی در ایران، فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 17، (67): 55-23.

 

روزبهی، صادق؛ انصاررنانی، قاسم؛ دلاوری، مهدی و جمالی، داوود (1390). اخلاق در مدیریت پروژه، فصلنامه مدیریت پروژه، (17): 58-54.

 

ظهور، حسن و خلج، محمد (1389). ارکان اخلاق مهندسی، فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 12(46):97-83.

 

عضدی، پرویز؛ واحدپرست، حکیمه؛ نوروزی، لیلا؛ خلیلی، آرش؛ شمسی­زاده، مرتضی؛ میرزایی، محمدسعید و جهانپور، فائزه (1393). رابطه آگاهی از کدهای اخلاق و میزان خطاهای پرستاری گزارش شده توسط پرسنل پرستاری شاغل در بیمارستانهای آموزشی درمانی شهر بوشهر در سال 1393. مجله علمی دانشکده پرستاری و مامائی همدان. 24 (2):118-113.

 

یعقوبی، محمود (1389). مسئولیت اخلاق حرفه­ای در آموزش مهندسی، فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 12(46): 35-23.

 

مطهری نژاد، حسین؛ قورچیان، نادرقلی؛ جعفری، پریوش و یعقوبی، محمود (1391). ابعاد و مؤلفه­های آموزش مهندسی: تحلیلی مبتنی بر ائتلاف­های بین­المللی. نامه ­آموزش عالی. 5 (20)، 35.

 

معارفی، فریده؛ اشک­تراب، طاهره؛ عباس­زاده، عباس؛ علوی­مجد، مجید؛ اسلامی ­اکبر، رسول (1393). بررسی میزان رعایت کدهای اخلاق حرفه­ای پرستاری در حیطه یارائهی خدمات بالینی از دیدگاه بیماران­. آموزش و اخلاق در پرستاری. ۳ (۱) :۲۷-۳۳.

 

Adams, J. S.; Tashchian, A. and Shore, T. H. (2001). Codes of ethics as signals for ethical behavior. Journal of Business Ethics, 29(3), 199-211.

 

Barry, B. E.  and Ohland, M. W. (2009). Applied ethics in the engineering, health, business, and law professions: A comparison. Journal of Engineering Education, 98(4), 377-388.

 

Baura. Gail (2006). Engineering ethics. Elsevier, 9(7-8): Page 52.

 

Beever, J. and Brightman, A. O. (2016). Reflexive principlism as an effective approach for developing ethical reasoning in engineering. Science and Engineering Ethics, 22(1), 275-291.

 

Crane, A. and Matten, D. (2016). Business ethics: Managing corporate citizenship and sustainability in the age of globalization. Oxford University Press.

 

Carpenter, D. D.; Harding, T. S.; Finelli, C. J.; Montgomery, S. M. and Passow, H. J. (2006). Engineering students' perceptions of and attitudes towards cheating. Journal of Engineering Education, 95(3), 181-194.

 

Conlon, E. and Zandvoort, H. (2011). Broadening ethics teaching in engineering: Beyond the individualistic approach. Science and Engineering Ethics, 17(2), 217-232.

 

Davis M. (1998). Thinking like an engineer: studiesin the ethics of a profession. UK: Oxford UniversityPress.

 

Davis, M. (2017). Engineering ethics. Routledge. Edwards SD. Three versions of an ethics of care. Nursing Philosophy. 2009;10(4):231–40

 

Emison, G. A. (2004). American pragmatism as a guide for professional ethical conduct for engineers. Science and Engineering Ethics, 10(2), 225-233.

 

Gaul, A. L. (1987). The effect of a course in nursing ethics on the relationship between ethical choice and ethical action in baccalaureate nursing students. Journal of Nursing Education, 26(3), 113-117.

 

Harris Jr, C. E.; Pritchard, M. S.; Rabins, M. J.; James, R. and Englehardt, E. (2013). Engineering ethics: Concepts and cases. Cengage Learning.

 

Herkert, J. R.(2007). Collaborative learning in engineering ethics. Journal Science and Engineering Ethics, Springer Netherlands. 3(4), 447-462

 

Imanzadeh, A. (2011). Poststructuralism plurallism and its challenges for islamic education, 2nd International Conference on Islamic Education,19-  21 December 2011, Bangi - Putrajaya, Selangor, Malaysia.

 

Institute of Electrical and Electronics Engineers(IEEE), http://www.ieee.org/ethics, was developed in 1979.

 

Jones, S. A.; Michelfelder, D. and Nair, I. (2017). Engineering managers and sustainable systems: the need for and challenges of using an ethical framework for transformative leadership. Journal of Cleaner Production, 140, 205-212.

 

Lachman, V. D. (2009). Ethical challenges in health care: Developing your moral compass. Springer Publishing Company.

 

MacGregor, S. (Ed.). (2017). Routledge Handbook of Gender and Environment. Taylor & Francis.

 

McKinney, J. A.; Emerson, T. L. and Neubert, M. J. (2010). The effects of ethical codes on ethical perceptions of actions toward stakeholders. Journal of Business Ethics, 97(4), 505-516.

 

Meiers, S. J. and Brauer, D. J.(2008). Existential caring in the family health experience: a proposed conceptualization. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 22(1):110–7.

 

Michelfelder, D. and Jones, S. A. (2013). Sustaining engineering codes of ethics for The twenty-first century. Science and Engineering Ethics, 19(1), 237-258.

 

NSPE Code of Ethics for Engieering, http://www.nspe.org, 1996.

 

National Society of Professional Engineers(NSPE), Code of Ethics for Engineers, http://www.nspe. Org, publication date as revised: July 2007.

 

Self, D. J. and Ellison, E. M. (1998). Teaching engineering ethics: Assessment of its influence on moral reasoning skills. Journal of Engineering Education, 87(1), 29-34.