بازتاب وضعیت بازار کار صنعت برق در کاهش گرایش به تحصیل در رشته‎های فنی_مهندسی در آموزش عالی ایران

پسندیده, اشرف السادات; قربان  شیرودی, آرمیتا; کمالی, حامد

doi:10.22047/ijee.2025.519642.2167

بازتاب وضعیت بازار کار صنعت برق در کاهش گرایش به تحصیل در رشته‎های فنی_مهندسی در آموزش عالی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

اشرف السادات پسندیده ¹

آرمیتا قربان شیرودی ²

حامد کمالی ³

¹ استادیار، گروه مدیریت و علوم اجتماعی، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران

² دانش آموخته دکترای آموزش عالی، دانشگاه شهید بهشتی- تهران- ایران

³ استادیار، گروه حکمرانی آموزش عالی، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، وزارت عتف، تهران، ایران

https://doi.org/10.22047/ijee.2025.519642.2167

چکیده

هدف مقالۀ حاضر بررسی تأثیرات بازار کار صنعت برق بر جذب و نگهداشت نیروی انسانی متخصص و روند گرایش به تحصیل در رشته‌های مهندسی است. رویکرد پژوهش ترکیبی است و شامل تحلیل ثانویۀ داده‌های آماریِ جمعیت دانشجویان و فارغ‌التحصیلان (۱۳۶۸ تا ۱۴۰۰) و نیز تحلیل کیفی مضمون مبتنی‎بر مصاحبه با مدیران و کارشناسان صنعت برق می‎شود. یافته‌ها نشان می‌دهد جمعیت دانشجویان مهندسی از 5/1 میلیون نفر در ۱۳۹۳ به کمتر از ۷۶۲ هزار نفر در ۱۳۹۹ و فارغ‌التحصیلان مهندسی برق از ۵۶۵۹۱ نفر در ۱۳۹۴ به ۲۰۴۳۱ نفر در ۱۴۰۰ کاهش یافته است. بخشی از علل این روند به وضعیت بازار کار صنایع کشور، ازجمله صنعت برق، بازمی‎گردد. در صنعت برق، وضعیت اقتصادی نامناسب، کاهش سرمایه‌گذاری، محدودیت‌های استخدامی و چالش‌های مالی بنگاه‌های خصوصی انگیزۀ تحصیل مهندسی و ماندگاری در صنعت برق را کاهش و مهاجرت متخصصان را افزایش داده است. نتیجه‌گیری و پیشنهادهای پژوهش بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های جذب و نگهداشت نیروی انسانی صنعت برق، افزایش سرمایه‌گذاری در صنعت، ارتقای محیط نوآورانۀ صنعت برق و تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

رشته‌های مهندسی

مهندسی برق

آموزش عالی

صنعت برق

بازار کار

20.1001.1.16072316.1404.27.107.3.7

موضوعات

آموزش‌ های بین رشته‌ ای مهندسی

عنوان مقاله English

REFLECTION OF THE LABOR MARKET CONDITIONS IN THE ELECTRICITY INDUSTRY ON THE DECLINE OF INTEREST IN TECHNICAL ENGINEERING EDUCATIONIN HIGHER EDUCATION OF IRAN

نویسندگان English

ashraf sadat pasandideh ¹

armita Ghorban Shiroodi ²

hamed kamali ³

¹ Assistant Professor, Management and Social Science Department, Niroo Research Institute, Tehran, Iran

² phD graduate of Higher Education, Shahid Beheshti University, Tehran, IRAN

³ Assistant Professor of Higher Education Governance, Institute for Social and Cultural Studies, Tehran, Iran

چکیده English

This study investigates the impact of the electricity industry’s labor market on the attraction and retention of skilled professionals and the trend in students’ inclination toward engineering fields. Employing a mixed-methods approach, it combines secondary analysis of statistical data on engineering students and graduates (1989–2021) with thematic analysis of interviews conducted with managers and experts in the electricity sector. The results reveal a significant decline in the number of engineering students from 1.5 million in 2014 to less than 762,000 in 2020, and electrical engineering graduates from 56,591 in 2015 to 20,431 in 2021. This downward trend is partly attributed to labor market conditions in key industries such as electricity. In this sector, economic instability, declining investment, hiring constraints, and financial difficulties in private firms have reduced the motivation to study engineering, diminished retention in the industry, and increased professional migration. The study concludes by emphasizing the need to revise human resource policies, boost investment, foster innovation in the electricity sector, and strengthen university-industry collaboration.

کلیدواژه‌ها English

Engineering disciplines

electrical engineering

higher education

electricity industry

labor market

ALENG GROUP. (2023). From the Ground Up: Exploring the impact of electrical engineers. Retrieved from https://alenggroup.com.
Arshadi, V. & Tavakkoli Jaghargh, R. (2021). Evaluation of efficiency of signals of choosing educational field from the perspective of labor market needs. Journal of Economic Modeling Research, Kharazmi University, 44, 105-142 [in Persian].
Asadi, A., Aliabadi, M. & Valipour, Z. (2021). Electricity industry analysis report. Iran Electrical Industry Syndicate [in Persian].
Becker, F. (2010). Why don’t young people want to become engineers?. European Journal of Engineering Education, 35(4), 349-366.
Boudarbat, B. & Chernoff, V. (2009). The determinants of education-job match among Canadian. Bonn, Germany: Institute for the Study of Labor.
Deputy for Research and Planning of IEIS. (2020). Statistical and technical information of Iran’s power industry. Iran Electrical Industry Syndicate [in Persian].
Electronica. (2022). Shortage of skilled labor in hampering the energy revolution. Retrieved from https://electronica.de/en/discover/industry-portal/detail/shortage-of-skilled.html.
GEARUP, C. (2024). Exploring the decline in Indian students’ interest in engineering and its implications. Retrieved from https://careergearup.com/decline-in-indian-students-interest-in-engineering.
Gharoon, M. (2005). Analysis and estimation of social demand for entering higher education. Institute for Research & Planning in Higher Education [in Persian].
Gharoon, M. (2021). Iran higher education graduates trace network. Institute for Research and Planning in Higher Education. [in Persian].
Johnson, W. (2021). Declining interest in engineering studies at a time of increased business need. Hewlett-Packard Company.
Joppen, L. (2020). Shortage of engineers starting to impact industry. Retrieved from https://stainless-steel-world.net/shortage-of-engineers-starting-to-impact-industry/.
Karami, M. & Poorkarimi, J. (2018). Identification and evaluation of factors affecting the social demand for higher education (Case Study: Graduate students at campuses of technical colleges of University of Tehran). Higher Education Letter, 11(41), 35-58 [in Persian].
Khodaei, E., Dehnavi, H. & Zarinamizi, F. (2011). The relationship between the course of study and vocation of postgraduate candidates in Iran 2006. Higher Education Letter, 4(16), 45-61.
Long, T. (2023). Short circuited: Electrical engineering degrees in the United States. Information Technology & Innovation Foundation.
Nichizhenova, E. (2023). Fewer and fewer students are studying electrical engineering: A series of image studies identifies reasons and possible solutions. VDE Press.
Pasandideh, A. & Khorsand Safaei, L. (2024). An analysis of the demand for engineering fields in the national electricity industry. Niroo Research Institute [in Persian].
Pasandideh, A., Khorsand Safaei, L. & Nezakaty Rezapour, F. (2025). Quantitative and qualitative analysis of the social demand for the education of the country’s youth in engineering fields. Iranian Journal of Engineering Education, 26(104), 77-110 [in Persian].
Setabran16. (2024). The twelve strategic initiatives for the power industry presented to the fourteenth government. pp. 7-19.
Tayebi, A. & Gomez, J. (2021). Analysis on the lack of motivation and dropout in engineering students in Spain. IEEE Access, 9, 253-265.
Tehran Chamber of Commerce. (2015). The power industry accounts for seven percent of total industrial employment in Iran. Retrieved from https://news.tccim.ir/story?nid=40723 [in Persian].
Thakur, A. (2021). Engineering still needs its own regulator. Retrieved from https://theprint.in/opinion/modi-govts-hec-cant-just-be-ugc-with-new-label-engineering-still-needs-its-own-regulator/597847.